Klîbên kurdî

Zekî Ozmen

Dema mirov hinek klîban di televîzyonên kurdî de dibîne, difikire ‘ew televîzyon çi digihîje destê wan, bê pîvan diweşînin’ tê bîra mirov. Min bi xwe hê jî fêm nekiriye ka pîvanên weşandina klîban yên televizyonên kurdî çi ne, an jî pîvanên wan hene an na?..

Mebesta min ji pîvanê kalîteya teknîkî ye û ne pîvana MMC ya sansûra venîşandana laş e. Ji ber pîvan ne diyar in, gelek stranbêj jî dibêjin ‘bila klîbeke min jî hebe, çawa be bila wisa be’ û ev yek dibe sedema ku reqabeta pêşvebirina klîban zêde kêm be.
Ji hêla din ve gelek klîbên ku li Stenbolê û li Ewropayê têne çêkirin ji hêla teknîkî ve gelek baş in lê belê ji hêla naverokê ve ji giyana kurdî dûr in. Pira Stenbol, keçikên porzer yên ewropî, otomobîlên ferarî, keştiyên li ser deryayan yên di klîban de têne bikaranîn, gelek caran ji muzîk û naveroka stranê dûr in.
Pirsgirêkeke din jî nivîsa di klîban de ye. Ne televîzyon ne jî çêkerên klîban nivîseke standart ji bo klîbên kurdî neafirandine. Li ser hinek klîban nivîsên mezin ên tenê navê stranbêj û yê stranê derbas dibe, yên hinekan mîna yên tirkan hem di destpêkê de û hem jî di dawiya klîbê de navê stranbêj û yê xwediyê gotin û muzîkê derbas dibe û di dawiyê de navê derhêner jî mîna îmze tê nîşandan û yê hinekan jî di dawiya klîban de hemû nav mîna nivîsa fîlman derbas dibe. Standartkirina nivîsê wê ji bo çavên temaşevanan bibe qalibek lê li gor xuya dike, ev yek ji derhêner û televizyonên kurdî re ne xem e.

MMC
Di gel ku MMC televîzyoneke muzîkê ye jî, ji hêla qelîteya klîban ve tiştên li jor ji bo wê jî derbas dibin. Ji hêla din ve MMC di warê hilbijartina weşandina klîbên stranbêjan de meylê dike. Gelek caran çend klîbên heman stranbêjî di heman rojê de têne weşandin û mirov car caran kêm pêrgî klîbên hinek stranbêjan tê. Bêguman normal e ku MMC bi çavê ticarî bêhtir rê bide stranbêjên şirketên nêzîkî xwe lê belê klîbên hinek stranbêjan yên bi heman şîrketan re kar dikin zêde têne weşandin û yên hinekan zêde kêm.
Bikaranîna MMC ya klîbên dema Med TV û stranên li studyoyê hatine kişandin bi serê xwe babeteke din e.
MMC gelek caran stranên ku zindî hatine xwendin dike klîb û bi wî dengê bi kalîteya xerab diweşîne. Tişta min ecêbmayî dihêle ew e ku gelek ji wan stranbêjan ji xwe bi şirketên nêzîkî MMC re kar dikin û fêm nakim ka çima dengê wan ên di berheman de hatine weşandin bikar naynin.

Klîbên derhêner Hisên Hesen
Herî zêde klîbên ku Husên Hesen derhênertiya wan kiriye bala min dikişînin. Ew giyanê kurdî bi awayekî profesyonel di klîbên xwe de bi kar tîne lê belê babet û teknîka klîbên wî zêde nêzîkî hev in. Dema kesekê klîban ji nêz ve bişopîne û li klîba Hesen Şerîf a bi navê “Beyta Laleş”, ya Rojda ya bi navê “Xerîba biyanî”, ya Meral Tekçî ya bi navê “Lê Wanê” û ya Rozerîn Besta ya bi navê “Yarî Delal” temaşe bike, dê hesanî fêm bike ku ew klîb ji hêla heman derhênerî ve hatine kişandin.

Diyarname.com

10. 11. 2007