Zekî Ozmen
Dewleta Almanyayê di bin serokatiya Angela Markel de bi nûnerên sazî, netewe û civakên cihê re rûdine ji bo entegrasyonê, lê kurdan muxatab nagire. Di van civînan de li ser kurdan jî biryar tê girtin, lê saziyên kurdan çi dikin?
Li Almanyayê kurd di warê fermiyetê de wekî netewe nayên dîtin û ji hêla pratîkê ve jî mîna biyanî nayên muhatabgirtin.
Ji ber kurd wekî netewe nayên dîtin, hejmara wan a li Almanya jî ne diyar e. Hejmarên tên gotin hemû texmînî ne. Hejmara kurdên ku serî li penaberiyê dane ji destpêka salên 90´î û pê ve derbasî îstatîstîkan bûne. Ev hejmar zarokên li Almanya çêbûne, kesên ji bo zewacê hatine û karkerên ji salên 70'î û pê ve hatine di nava xwe de nahewîne. Ji bilî kurdan, hejmara hemû biyaniyên li Almanya diyar e.
Bêguman sedema bingehîn ya vê yekê qedera kurdan e û heta radeyekî jî kurdên li Almanya dijîn bi xwe ne. Giraniya xebatên kesayetî, sazî û rêxistinên kurdan ên karên siyasî û civakî li Almanya dikirin, raste rast ji bo welêt bû û rewş hê jî wisa ye. Xebatên di der barê pirsgirêkên kurdên li Almanya dijîn de zêde kêm hatine kirin.
Ev yek hemû bûye sedem ku kurd wekî biyanî jî muhatab neyên dîtin. Ev demeke ku hikumeta Alman zîrweyên entegrasyonê bi nûnerên biyaniyan re pêk tîne. Di zîrweyên ku serokwezîr Angela Merkel jî tevlî dibe de, nûnerên sazî, netewe, civak û olên cure tevlî dibin lê belê kurd - ku yek ji miletê herî zêde li Almanya dijî ye- tevlî van civînan nabin ango nayên vexwandin. Sedema vê yekê ne ew e ku kurd entegreyî civaka alman bûne, kurdan jî wekî miletên din ên ji asyayê, ji xwe re kêm- zêde 'civakeke paralel' afirandine û pirsgirêkên wan ên entegrasyonê hene.
Tişta sosret jî ew e ku saziyên kurdan ne li ser vê yekê deng diderxin û ne jî dibêjin "em jî yek ji miletên herî zêde li Almanya dijîn e, em jî biyanî ne û hûn li ser me jî bi van zîrweyan biryaran distînin, divê ji ber van egeran hûn me jî muhatab bigirin…"
Kurdan li vir xanî kirîne, nifşên wan yên li vir hatiye dinê bûne ciwan, kargeh vekirine, bi hezaran kes bûne hemwelatiyên Almanyayê û di asoyê de niyeta vegera wan ya welêt jî qet naxuye.
Her çiqas kurd nebûbin parçeyekî civaka Almanyayê jî, ew bi vî welatî ve hatine girêdan. Madem kurd bi vî welatî ve hatine girêdan, nexwe dem hatiye ku saziyên kurdan ji bo mafên civakî yên welatiyên xwe xebatê bikin. Digel xebatên ji bo mafên civakî, divê heman sazî bibin pir a di navbera dewleta Alman û civaka kurd de jî. Ger sazî daxwaza muhatabgirtinê dikin, divê piçekî berê xwe bidin welatê ku lê dijîn jî.
25. 08. 2007
Diyarname.com
***
No comments:
Post a Comment